Renk Körlüğü Testi: Ishihara Tarzı Plaka ve D-15 ile Online Kontrol

TeknikZeka Renk Körlüğü Testi, renk görüşünüzün normal olup olmadığını, renk körlüğü varsa türünü ve şiddetini gösteren ücretsiz bir çevrimiçi araçtır. İki yöntem kullanır: Ishihara tarzı nokta plakalarıyla yapılan renk plakası testi ve Farnsworth D-15 yöntemine dayanan renk sıralama testi. İki testi tam test ile art arda çözüp birleşik sonuç alabilir, renk körlüğü simülatörüyle fotoğraflarınızın renk körleri tarafından nasıl görüldüğünü izleyebilirsiniz. Üyelik gerekmez, sonuçlar anonimdir.

Bu yazıda aracın nasıl çalıştığını, plakaların nasıl hazırlandığını, sonuçların nasıl yorumlandığını ve en doğru sonuç için nelere dikkat etmeniz gerektiğini anlatıyoruz.

Kısa özet

• Araçta iki test, bir tam test modu, bir simülatör ve renk körlüğü türlerini anlatan bir rehber bulunur.
• Plaka testi 12 plakalık hızlı ve 24 plakalık ayrıntılı sürümle çözülebilir.
• Sıralama testi, renk körlüğünün türünü hata ekseninin açısına göre ayırır.
• Sonuçta tür (protan, deutan, tritan) ve şiddet (hafif, orta, güçlü) gösterilir.
• Sonuç bir ön değerlendirmedir; kesin tanı göz hekimi muayenesiyle konur.

Renk körlüğü nedir?

Renk körlüğü, gözdeki renk algılayan koni hücrelerinden birinin hiç çalışmaması veya zayıf çalışması nedeniyle bazı renkleri ayırt edememe durumudur. Gözümüzde üç tür koni vardır: kırmızıya duyarlı L, yeşile duyarlı M ve maviye duyarlı S konileri. Beyin bu üç koninin yanıtlarını karşılaştırarak rengi oluşturur. Konilerden biri eksik olduğunda bazı renkler birbirinin aynısı gibi görünür.

Renk körlerinin büyük çoğunluğu dünyayı siyah beyaz görmez. Renkleri görürler ama özellikle kırmızı ile yeşil, turuncu ile sarı-yeşil veya mor ile mavi gibi renk çiftlerini karıştırırlar. Erkeklerin yaklaşık yüzde 8 kadarında, kadınların yaklaşık yüzde 0,5 kadarında bir tür renk görme bozukluğu bulunur.

Araçta neler var?

Renk plakası testi nasıl çalışır?

Plaka testi, Ishihara plakalarındaki ilkeyle çalışır. Renkli noktalardan oluşan bir dairenin içine bir sayı gizlenir. Normal renk görüşüne sahip kişi sayıyı okur, renk körlüğü olan kişi sayıyı göremez ya da farklı bir sayı görür. Gördüğünüz sayıyı ekrandaki tuşlarla yazarsınız; sayı yoksa Göremiyorum düğmesine basarsınız.

Bu araçtaki plakalar orijinal Ishihara plakalarının kopyası değildir. Her test açıldığında yeniden çizilir; bu yüzden ezberlenemez. Rakamın rengi, zemin renginin yalnızca bir koni yanıtı değiştirilerek hesaplanır. Örneğin yalnızca L konisi yanıtı değiştirilen bir rakam, L konisi çalışmayan bir kişi için zeminle tamamen aynı görünür. Her noktanın parlaklığı da rastgele değiştirilir, böylece rakam açıklık farkından tahmin edilemez.

Plaka türleri

• Gösterim plakası: Herkesin görmesi gereken kontrol plakasıdır. Okunamazsa ekran, ışık veya dikkat sorunu vardır ve sonuç değerlendirilmez.
• Kaybolan plaka: Kırmızı-yeşil veya mavi-sarı eksende üç farklı zorluk düzeyinde çizilir. Zayıflık hafifse yalnızca en ince farklı plakalar kaçırılır.
• Dönüşen plaka: İki basamaklı sayıdır. Rakamlardan biri protan, diğeri deutan kişiler için görünmezdir. Hangi rakamın görüldüğü, kırmızı-yeşil renk körlüğünün türünü gösterir.

Plaka sonucu nasıl hesaplanır?

Her rakam için görülüp görülmediği kaydedilir. İnce farklı plakalar 1, orta plakalar 1,5, belirgin plakalar 2 ağırlıkla değerlendirilir. Ağırlıklı kaçırma oranı yüzde 20 altındaysa sonuç normaldir; yüzde 20 ile 45 arası hafif, 45 ile 75 arası orta, üzeri güçlü zayıflık olarak yorumlanır.

Renk sıralama testi nasıl çalışır?

Sıralama testi, göz hekimlerinin kullandığı Farnsworth D-15 testinin dijital uyarlamasıdır. Sabit bir başlangıç kapağından yola çıkarak 15 renk kapağını, her seferinde son kapağa en çok benzeyen rengi seçerek dizersiniz. Kapak renkleri, D-15 kapaklarının bilimsel yayınlarda verilen renk koordinatlarından hesaplanmıştır.

Normal renk görüşüne sahip kişi kapakları renk çemberindeki sırayla dizer. Renk körlüğünde belirli renk çiftleri karıştırılır ve sıralama çemberin karşı tarafına atlar. Bu atlamaların yönü Vingrys ve King-Smith yöntemiyle hesaplanır:

Tam test ve birleşik sonuç

Plaka testi renk körlüğünü taramada, sıralama testi ise türü ayırmada güçlüdür. Tam test iki testi art arda çözdürür ve sonuçları birlikte yorumlar. Plaka testi kırmızı-yeşil zayıflık bulup türü netleştiremezse tür sıralama testinden alınır. Plaka testi normal, sıralama testi mavi-sarı zayıflık gösterirse sonuç tritan olarak verilir ve ekran ayarlarının kontrol edilmesi önerilir. Hafif zayıflıklarda sıralama testinin çoğu zaman normal çıkması da sonuç sayfasında not olarak belirtilir.

Renk körlüğü simülatörü ne işe yarar?

Simülatör, bir fotoğrafın ya da tasarımın protanopi, döteranopi, tritanopi ve akromatopside nasıl göründüğünü gösterir. Kendi görselinizi seçer, türü ve şiddeti ayarlar, görselin üzerinde sürükleyerek orijinaliyle karşılaştırırsınız. Simülasyon Machado, Oliveira ve Fernandes tarafından 2009 yılında yayımlanan renk görme modeline dayanır. Görsel yalnızca tarayıcıda işlenir, sunucuya gönderilmez.

Simülatör özellikle grafik, harita ve arayüz hazırlayanlar için faydalıdır. Örnek görseldeki kırmızı ve yeşil çubuklu kâr zarar grafiği, döteranopi simülasyonunda neredeyse aynı haki tona dönüşür. Bu da renk kodlu göstergelere simge veya metin eklemenin neden önemli olduğunu açıkça gösterir.

Sonuçlar ne kadar güvenilir?

Ekranlarda parlaklık, renk sıcaklığı ve panel türü değiştiği için çevrimiçi testler basılı plakalar kadar standart değildir. Yine de belirgin renk körlüğünü yakalamada oldukça başarılıdır. Aracı hazırlarken skorlamayı renk körlüğü simülasyonuyla görülen renklere göre cevap veren sanal katılımcılarla denedik. Protan, deutan ve tritan simülasyonları doğru türde sonuç verdi; sıralama testindeki açı değerleri de bilimsel yayınlardaki aralıklarla örtüştü.

Kendi denemelerimizde en büyük sapmanın ekran ayarlarından geldiğini gördük. Gece modu açık bir telefonda mavi-sarı plakalarda hafif zayıflık görünürken, ayar kapatıldığında sonuç normale döndü.

En doğru sonuç için nelere dikkat etmelisiniz?

1. Gece modu, mavi ışık filtresi, Night Shift ve True Tone gibi ayarları kapatın.
2. Ekran parlaklığını yükseltin ve ekrana tam karşıdan bakın.
3. Gün ışığında veya beyaz ışıklı bir ortamda çözün.
4. Gözlük veya lens kullanıyorsanız takın, renkli camlar kullanmayın.
5. Her plakaya birkaç saniyeden uzun bakmayın, tahmin etmek yerine Göremiyorum seçeneğini kullanın.

Gizlilik nasıl korunuyor?

Araç tamamen anonimdir. Ad, e-posta veya IP adresi kaydedilmez. Sonuçlar rastgele bir anahtarla saklanır ve yalnızca bağlantıyı bilen kişi tarafından açılabilir. Sonuç sayfaları arama motorlarına kapalıdır. Kamera, mikrofon ve konum izinleri tarayıcı düzeyinde kapatılmıştır.