TC Kimlik Numarası Doğrulama Algoritması Nasıl Çalışır

TC kimlik numarası nasıl doğrulanır? Kısa cevap: bir TC kimlik numarasının son iki hanesi, önceki hanelerden matematiksel olarak üretilen bir checksum (sağlama) değeridir. Bu iki hane doğru hesaplanmışsa numara geçerli formattadır, hesaba uymuyorsa geçersizdir. Bu yazıda bu hesabı adım adım göreceğiz.

Bilindiği üzere TC kimlik numaraları rastgele ya da sırayla dağıtılan sayılar değildir; belirli bir algoritmaya göre üretilir. Bu sayede bir numaranın doğru biçimde oluşturulup oluşturulmadığı, hiçbir veri tabanına bağlanmadan yalnızca aritmetikle kontrol edilebilir.

TC kimlik numarasının temel kuralları

• Numara 11 hanelidir ve 0 ile başlayamaz.
• Son hane (11. hane) daima çift sayıdır.
• 9. hane algoritmada bir gösterge kabul edilir (tek/çift değerine göre).
• İlk 9 hane üzerinden yapılan hesap 10. haneyi verir.
• İlk 10 hane üzerinden yapılan hesap 11. haneyi verir.

10. hane nasıl bulunur?

Kural şudur: 1, 3, 5, 7 ve 9. hanelerin (tek konumlar) toplamının 7 katından, 2, 4, 6 ve 8. hanelerin (çift konumlar) toplamı çıkarılır. Bulunan sonucun 10'a bölümünden kalan (mod 10) bize 10. haneyi verir.

11. hane nasıl bulunur?

İlk 10 hanenin toplamının 10'a bölümünden kalan (mod 10) bize 11. haneyi verir. Bu yüzden son hane her zaman çift çıkar.

Örnek üzerinden adım adım hesap

Örnek olarak 63913430920 numarasını ele alalım. Tek konumları kırmızı, çift konumları yeşil gösterelim:

6-3-9-1-3-4-3-0-9-2-0

10. hane için:

Tek konumlar: 6 + 9 + 3 + 3 + 9 = 30 → 30 x 7 = 210
Çift konumlar: 3 + 1 + 4 + 0 = 8
210 - 8 = 202 → 202 mod 10 = 2 (10. hanemizi bulduk)

11. hane için:

İlk 10 hanenin toplamı: 6 + 3 + 9 + 1 + 3 + 4 + 3 + 0 + 9 + 2 = 40
40 mod 10 = 0 (11. hanemizi de bulduk)

Görüldüğü gibi 63913430920 numarasının son iki hanesi kurallarla birebir uyuşuyor; yani bu numara geçerli formattadır.

Numaranızı otomatik doğrulayın ve test numarası üretin

Bu hesabı elle yapmak yerine, hazırladığımız ücretsiz araçla saniyeler içinde kontrol edebilirsiniz. Araç üç işi bir arada yapar:

• Doğrula ve çöz: Girdiğiniz numaranın geçerli olup olmadığını söyler ve yukarıdaki hesabı adım adım, renkli olarak önünüze koyar.
• Test numarası üret: Yazılım ve form testlerinde kullanmak üzere, checksum kurallarına uygun rastgele numaralar üretir. Bu numaralar belirli bir kişiye ait değildir; yalnızca format olarak geçerlidir.
• Algoritma anlatımı: Kuralların tamamını referans olarak sunar.

Girdiğiniz veriler hiçbir şekilde sunucuya gönderilmez veya kaydedilmez; tüm işlem anlık olarak tarayıcınızda JavaScript ile yapılır.

TC Kimlik Doğrulama aracını açmak için buraya tıklayın →

Özet

TC kimlik numarasının son iki hanesi bir sağlama değeridir: 10. hane tek ve çift konumların ağırlıklı farkından, 11. hane ise ilk 10 hanenin toplamından mod 10 ile üretilir. Bu kurallar, bir numaranın doğru biçimde oluşturulup oluşturulmadığını herhangi bir kayıt sistemine ihtiyaç duymadan kontrol etmenizi sağlar.

Sık Sorulan Sorular

TC kimlik numarası nasıl doğrulanır?

Numaranın 11 haneli olduğu, 0 ile başlamadığı ve son iki hanesinin checksum kurallarına uyduğu kontrol edilir. 10. ve 11. hane, önceki hanelerden mod 10 hesabıyla üretilir; bu değerler tutuyorsa numara geçerli formattadır.

10. hane nasıl hesaplanır?

Tek konumların (1, 3, 5, 7, 9. haneler) toplamı 7 ile çarpılır, çift konumların (2, 4, 6, 8. haneler) toplamı bundan çıkarılır ve sonucun 10'a bölümünden kalan alınır.

11. hane nasıl hesaplanır?

İlk 10 hanenin toplamının 10'a bölümünden kalan 11. haneyi verir. Bu nedenle geçerli bir TC kimlik numarasının son hanesi her zaman çift olur.

Test için ürettiğim numara gerçek bir kişiye ait olur mu?

Araç yalnızca checksum kurallarına uygun rastgele sayılar üretir; bu numaraların belirli bir kişiye ait olduğu iddia edilemez. Amaç, yazılım ve form testlerinde geçerli formatta örnek veri kullanmaktır.

Numaramı girmek güvenli mi?

Evet. Girdiğiniz numara sunucuya gönderilmez ve kaydedilmez; doğrulama tamamen sizin tarayıcınızda yapılır.