Kısa özet
- Ölçülen değer monitörünüzün özelliğinden düşükse Windows veya ekran kartı ayarlarında yenileme hızı düşük seçilmiştir.
- Atlanan kare sayısı sürekli artıyorsa tarayıcı veya bilgisayar arka planda zorlanıyordur.
- Yenileme hızı (Hz) ekranın kaç kez yenilendiğini, tepki süresi (ms) pikselin renk değiştirme hızını anlatır; ikisi farklı şeylerdir.
Ekran yenileme hızı (Hz) nedir?
Yenileme hızı, ekranın görüntüyü saniyede kaç kez yeniden çizdiğini gösterir ve hertz (Hz) ile ölçülür. 60 Hz bir ekran görüntüyü saniyede 60 kez, 144 Hz bir ekran 144 kez günceller. Yüksek yenileme hızı fare hareketini, kaydırmayı ve oyunlardaki hareketi daha akıcı yapar.
| Yenileme hızı | Kare süresi | Tipik kullanım |
|---|---|---|
| 60 Hz | 16,7 ms | Ofis monitörleri, çoğu laptop |
| 90 ve 120 Hz | 11,1 ve 8,3 ms | Yeni telefonlar, tabletler, bazı laptoplar |
| 144 ve 165 Hz | 6,9 ve 6,1 ms | Oyun monitörleri |
| 240 Hz ve üstü | 4,2 ms ve altı | Rekabetçi oyun monitörleri |
Hz testi nasıl çalışır?
Tarayıcılar sayfayı ekranın yenilenmesiyle senkronize çizer. Test, ardışık iki çizim arasındaki süreyi binlerce kez ölçer ve bu sürelerin ortanca değerinden yenileme hızını hesaplar. Ortanca kullanmak, arka planda yaşanan anlık takılmaların sonucu bozmasını önler. Sonuç, en yakın standart yenileme hızına yuvarlanarak gösterilir.
Monitörüm 144 Hz ama test 60 Hz gösteriyor, neden?
Windows ayarı düşük seçilmiş olabilir
Ayarlar içinde Sistem, Ekran ve Gelişmiş ekran bölümüne girin. Yenileme hızı seçin listesinden monitörünüzün desteklediği en yüksek değeri seçin. Yeni monitörlerde Windows genellikle 60 Hz ile başlar.
Kablo yüksek hızı taşımıyor olabilir
Eski HDMI sürümleri 1080p çözünürlükte 60 Hz ile sınırlıdır. 144 Hz ve üstü için DisplayPort kablosu ya da HDMI 2.0 ve üzeri destekleyen kablo kullanın. Monitörün kutusundan çıkan kablo genellikle doğru seçimdir.
Pil tasarrufu modu açık olabilir
Laptoplar prizden çıkarıldığında enerji tasarrufu için yenileme hızını düşürebilir. Prize takıp testi tekrarlayın.
Tarayıcı veya pencere farklı ekranda olabilir
Birden fazla monitör kullanıyorsanız tarayıcı penceresinin test etmek istediğiniz monitörde olduğundan emin olun. Bazı tarayıcılar arka planda çalışırken veya donanım hızlandırması kapalıyken kare hızını sınırlar.
Tepki süresi ve hareket bulanıklığı nedir?
Tepki süresi, bir pikselin bir renkten diğerine geçme süresidir ve milisaniye (ms) ile ifade edilir. Yavaş paneller hareketli nesnelerin arkasında soluk bir iz bırakır; buna ghosting denir. Overdrive ayarı çok yüksek açıldığında ise nesnenin kenarında parlak bir hale oluşur; buna ters gölge (overshoot) denir.
Hareket testi, aynı nesneyi farklı kare hızlarında yan yana göstererek bu farkı gözle görmenizi sağlar. Monitör menüsündeki overdrive veya tepki süresi ayarını değiştirip testi tekrar izleyerek en temiz görüntüyü veren seviyeyi seçebilirsiniz. Genellikle orta seviye en dengeli sonucu verir.
Saha notu
Ofise ve evlere kurulan oyun monitörlerinde en sık karşılaştığımız durum, monitörün yıllarca 60 Hz çalışmış olması. Kullanıcı 144 Hz bir monitör almış ama Windows ayarı hiç değiştirilmemiş ya da kutudan çıkan DisplayPort kablosu yerine eski bir HDMI kablosu kullanılmış. Bu test iki dakikada sorunu gösteriyor ve çözüm çoğu zaman tek bir ayar değişikliği oluyor.
Sık sorulan sorular
Hz testi ne kadar doğru?
Tarayıcı ekranın yenilenmesine senkronize çalıştığı için ölçüm genellikle 1 Hz hassasiyetle doğrudur. Bilgisayar çok yoğunsa veya güç tasarrufu açıksa değer düşük çıkabilir; bu durumda testi tekrarlayın.
Telefonumun 120 Hz olduğunu nasıl anlarım?
Testi telefon tarayıcısında açın. Uyarlanabilir yenileme hızı olan telefonlar hareket yokken hızı düşürebilir; ölçüm sırasında ekrana hafifçe dokunup kaydırmak gerçek değeri gösterir.
Atlanan kare ne demek?
Tarayıcının bir yenileme döngüsünde yeni kare çizemediği durumdur. Ara sıra görülmesi normaldir. Sürekli artıyorsa diğer sekmeleri ve uygulamaları kapatıp donanım hızlandırmasının açık olduğunu kontrol edin.
G-Sync veya FreeSync açıkken test doğru çalışır mı?
Tarayıcı kendi kare hızını ekranın en yüksek yenileme hızında tuttuğu için test genellikle doğru değeri gösterir. Bazı sistemlerde pencere modunda değişken yenileme etkin olmayabilir.
Yüksek Hz gözü yorar mı?
Hayır, aksine daha akıcı hareket gözün takip etmesini kolaylaştırır. Göz yorgunluğu daha çok parlaklık, mavi ışık ve titreşim (PWM) ile ilgilidir.
Diğer donanım testleri
- Ölü Piksel ve Ekran Testi: Tam ekran renklerle ölü ve takılı pikselleri, ışık sızmasını ve renk geçişlerini kontrol edin.
- Klavye Tuş Testi: Türkçe Q ve F düzeninde her tuşu kontrol edin, aynı anda basılabilen tuş sayısını ölçün.
- Fare Testi: Tıklama, Çift Tıklama ve Tekerlek: Tüm fare tuşlarını, istenmeyen çift tıklama arızasını ve tekerleği test edin.
- Mikrofon Testi: Canlı ses seviyesi, frekans grafiği ve kayıt alıp dinleme ile mikrofonu kontrol edin.
- Kamera Testi: Webcam Görüntü ve Çözünürlük: Webcam görüntüsünü açın, gerçek çözünürlüğü ve kare hızını ölçün, fotoğraf çekin.
- Hoparlör ve Kulaklık Testi: Sol Sağ Kanal: Sol ve sağ kanalı ayrı dinleyin, frekans taraması ve ton üreteci ile ses sistemini deneyin.
- Gamepad ve Oyun Kolu Testi: Oyun kolu tuşlarını, analog çubukları, tetikleri ve drift sorununu canlı olarak görün.
Hazırlayan: Ramazan Yeşildal · Son güncelleme: